بر اساس منابع، این عمل تنها یک عادت نیست، بلکه ریشه روانی دارد. کودک هنگام خستگی، گرسنگی، ترس یا جدایی از والدین با مکیدن انگشت خود را آرام میکند. گاهی صرفاً برای سرگرم شدن است.
دکتر محمد علی ناصری و تیم درمانی ایشان در این مقاله آنچه باید در مورد درمان این عادت با دستگاه عادت شکن بدانید را برای والدین برای شما شرح خواهیم داد.
ما دیگر متخصصان ارتودنسی عقیده داریم که مکیدن انگشت تا سن ۲ تا ۳ سالگی طبیعی است.
اگرعادت تا 4 الی 5 سالگی ادامه یابد، والدین باید مداخله ملایم را شروع کنند.
اگر کودک در زمان رویش دندانهای جلویی دائمی یعنی حدود 6 سالگی و بعد از آن، همچنان انگشت بمکد، آسیبها دائمی و اسکلتی خواهند شد.
ادامه این عادت در نوجوانی (بالای ۱۲ سال) نادر است اما اگر باشد، بسیار پیچیدهتر است. در نوجوانان، این رفتار اغلب یک مکانیسم مقابله با اضطراب شدید است.
نوجوانان به شدت پنهانکاری میکنند زیرا از تمسخر همسالان میترسند که منجر به انزوای اجتماعی میشود.
در این سن، علاوه برارتودنسی ثابت، اغلب به مشاوره روانشناسی برای مدیریت اضطراب نیاز است.
وقتی روشهای بالا شکست میخورد یا سن کودک بالای ۶ سال است، متخصص ارتودنسی از دستگاههای عادتشکن استفاده میکند. از بین بردن لذت اصلی مکیدن انگشت، ناشی از ایجاد خلاء و فشار منفی در سقف دهان است که باعث ترشح هورمونهای آرامبخش در مغز کودک میشود.عادتشکن با ایجاد فاصله بین انگشت و سقف دهان، مانع از ایجاد این خلاء میشود. وقتی “مکش” اتفاق نیفتد، “لذت” هم از بین میرود.
این دستگاه به عنوان یک یادآور دائمی در دهان عمل میکند تا کودک ناخودآگاه (مثلاً در خواب) انگشت را در دهان نگذارد.
در ادامه به شما سه نوع از این دستگاههای مخصوص ارتودنسی برای ترک انگشت مکیدن را معرفی میکنیم.
شبیه پلاکهای نگهدارنده ارتودنسی هستند که کودک میتواند آنها را درآورد. برای کودکانی که همکاری خوبی دارند مناسب است.
دستگاههای ثابت (موثرترین روش)
این دستگاهها با چسب مخصوص به دندانهای آسیاب چسبانده میشوند و کودک نمیتواند آنها را خارج کند.
پالاتال کریب:
یک سیم فلزی که مثل نرده پشت دندانهای جلویی قرار میگیرد. این دستگاه لذت مکیدن را از بین میبرد (چون تماس انگشت با سقف دهان قطع میشود) و مکشدو در پی آن احساس لذت ایجاد نمیشود.
بلو گرس:
دارای یک غلتک پلاستیکی است. کودک به جای مکیدن انگشت، با زبانش با این غلتک بازی میکند (جایگزینی عادت بد با عادت بیضرر).
اگر مکیدن انگشت باعث تنگی فک شده باشد، متخصص ارتودنسی علاوه بر ترک عادت، از دستگاههای وسیعکننده کام برای باز کردن فک بالا استفاده میکند.
یکی از مهمترین سوالات والدین این است که این درمان چقدر طول میکشد؟. درمان معمولاً دو مرحله دارد.
معمولاً در همان ۲ تا ۳ هفته اول پس از نصب دستگاه، کودک به دلیل عدم لذت، عادت را ترک میکند.
این بخش حیاتی است. حتی اگر کودک روز دوم عادت را ترک کرد، دستگاه نباید خارج شود.
به عنوان یک قانون، دستگاه باید بین ۳ تا ۶ ماه پس از توقف کامل عادت در دهان باقی بماند.
چون اگر زود برداشته شود، احتمال بازگشت عادت وجود دارد. مغز کودک باید کاملاً الگوی رفتاری مکیدن را فراموش
بین ۶ تا ۱۰ ماه بسته به شدت عادت و همکاری کودک، معمولاً زمان طول درمان است.
بیشتر بدانید : بهترین سن برای ارتودنسی چیست؟
در هفته اول نصب دستگاه، کودک ممکن است با مشکلات زیر روبرو شود (که همگی موقتی هستند)
1. مشکل در غذا خوردن: در ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول، غذا خوردن سخت است. توصیه میشود غذاهای نرم (سوپ، ماست، پوره) به کودک توصیه میکنیم. بعد از چند روز کودک یاد میگیرد چگونه با وجود دستگاه غذا را ببلعد.
2. تغییر در گفتار: ممکن است کودک برای چند روز کمی “نوک زبانی” صحبت کند یا در تلفظ حروف “س” و “ت” مشکل داشته باشد. زبان معمولاً ظرف یک هفته خود را با فضای جدید تطبیق میدهد.
3. اثر روی زبان: ممکن است روی زبان کودک ردِ سیمها بیفتد
که طبیعی است و پس از برداشتن دستگاه از بین میرود.
خبر خوب به شما والدین این است که اگر عادت مکیدن انگشت قبل از اتمام رشد فکی متوقف شود، ناهنجاری (فاصله بین دندانهای بالا و پایین) معمولاً خودبهخود و بدون نیاز به سیمکشیهای پیچیده، توسط فشار لبها و گونهها اصلاح میشود.
استفاده به موقع از این دستگاه (سن ۶ تا ۹ سالگی) میتواند کودک را از نیاز به جراحی فک در بزرگسالی نجات دهد.
این روش در حال حاضر “موفقترین” و “قطعیترین” درمان شناخته شده در دندانپزشکی است.
آمارها نشان میدهند که در ۸۵ تا ۹۰ درصد موارد باعث ترک کامل عادت میشود. اما در پزشکی هیچچیز ۱۰۰٪ نیست.
زمان در موفقیت این درمان یک شرط حیاتی دارد.
اگر والدین یا دندانپزشک، به محض اینکه کودک عادت را ترک کرد (مثلاً هفته دوم)، دستگاه را از دهان خارج کنند، احتمال بازگشت عادت بسیار بالا است.
دستگاه باید بین ۳ تا ۶ ماه پس از ترک کامل عادت، همچنان در دهان بماند. این زمان لازم است تا الگوی عصبی این عادت در مغز کودک کاملاً پاک شود.
با وجود کارایی بالا، در موارد نادر ممکن است این روش نتیجه ندهد.
هوش و سماجت کودک: برخی کودکان بسیار باهوش و لجباز، یاد میگیرند که انگشت را به شکل خاصی کج کنند یا زیر دستگاه فشار دهند تا باز هم به سقف دهان برسند (هرچند خیلی سخت است).
جایگزینی عادت: در موارد بسیار نادر، اگر ریشه مکیدن انگشت “اضطراب شدید روانی” باشد، کودک ممکن است مکیدن انگشت را ترک کند اما به عادت دیگری روی بیاورد (مثل جویدن زبان، کندن پوست لب یا ناخن). در این موارد، مشکل دندانپزشکی نیست، بلکه روانشناسی است.
دستگاه متحرک: اگر از دستگاههای “پلاک متحرک” (که کودک میتواند خودش درآورد) استفاده شود، شانس شکست بالاست چون کودک آن را گم میکند یا نمیپوشد. (توصیه اکید بر استفاده از دستگاه ثابت است).
احتمال آن خیلی کم است. در صورت شکست خوردن و ایجاد عادتهای دیگر باید به پزشک روانشناس مراجعه کنید.
در ۲ تا ۳ روز اول کمی سخت است، اما پس از یک هفته کاملاً عادی میشود. در روزهای اول، کودک احساس میکند یک لقمه بزرگ غذا به سقف دهانش چسبیده است. زبان هنوز یاد نگرفته است که چگونه غذا را در حضور میلههای فلزی در دهان جابهجا کند. در این دو روز، فقط از غذاهای نرم و آبکی استفاده کنید.
مشکل اصلی این دستگاه، “گاز زدن” با دندانهای جلو است. چون میلههای دستگاه پشت دندانهای جلو قرار دارند، کودک نمیتواند مثل قبل ساندویچ یا سیب را گاز بزند.
غذاها را به قطعات کوچک تقسیم کنید و به کودک یاد بدهید غذا را مستقیماً با دندانهای آسیاب (عقب) بجود.
مثلاً ساندویچ را تکهتکه کنید و میوهها را پوست کنده و قاچ کنید.
تا قبل از مدرسه نگران نباشید.
اگر دندانهای دائمی در حال کج شدن هستند، فوراً به ارتودنتیست مراجعه کنید.
دندانها معمولاً در عرض چند ماه عادت را کاملاً از بین میبرد و دندانها اگر آسیب جدی ندیده باشند،
خودبهخود به جای اول برمیگردند.
دستگاههای عادتشکن آخرین خط دفاعی و البته مؤثرترین روش در دندانپزشکی برای توقف عادت مکیدن انگشت، هستند. زمانی که روشهای تشویقی، لاکهای تلخ و صحبت کردن با کودک جواب نمیدهد، متخصص ارتودنسی به سراغ این دستگاهها میرود.
به این دستگاه به چشم تنبیه نگاه نکنید و به کودک هم نگویید که تنبیه شده است. بگویید این یک “کمکی” است تا انگشتش قوی و سالم بماند.
بهداشت دهان و از بین بردن جرم روی دندان ها و اطراف آن، در مدت درمان با دستگاههای ارتودنسی بسیار مهم است. باید زیر سیمهای دستگاه به دقت مسواک زده شود تا لثه متورم نشود.
صبور باشید؛ چند روز اول سختترین روزهاست، اما نتیجه آن یک عمر لبخند سالم است.
اکثر والدین گزارش میدهند که با وجود سختیهای ۲-۳ روز اول (غذا خوردن و حرف زدن)، نتیجه نهایی یعنی “نجات فک و دندانهای کودک از جراحی در آینده”، کاملاً ارزشش را دارد.
از چه سنی باید به ارتودنتیست مراجعه کنیم اگر انگشت مکیدن ادامه داشته باشه؟
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 2 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 2